Bệnh CHÀM hay còn gọi là “eczema”. Eczema là một tình trạng mà các mảng da bị viêm, ngứa, đỏ, nứt, và thô, đôi khi có những vết loang. Từ “eczema” cũng được sử dụng để nói về viêm da dị ứng, loại chàm thường gặp nhất. Theo thống kê, tại Việt Nam người mắc bệnh này chiếm 25%.

1. Bệnh chàm – eczema là gì?

Bệnh chàm là một loại bệnh da liễu mạn tính hay tái phát và kéo dài. Mặc dù không ảnh hưởng đến tính mạng của người bệnh nhưng làm giảm chất lượng cuộc sống và vẻ đẹp của bệnh nhân khi không may mắc phải.

Bệnh không có thuốc trị đặc hiệu nhưng việc điều trị triệu chứng và các biện pháp tự chăm sóc tại nhà có thể làm giảm ngứa và ngăn ngừa đợt bùng phát của bệnh.

Bệnh chàm (Eczema) không phải là một bệnh truyền nhiễm.

2. Nguyên nhân gây ra bệnh chàm – eczama

Bệnh chàm phát sinh do hai yếu tố: Cơ địa và dị ứng nguyên.

Cơ địa:

  • Có thể có tính chất gia đình, di truyền, tiền sử gia đình có người bị chàm, hen suyễn.
  • Các tác nhân kích thích bên trong, kèm theo có thể bị viêm xoang, xơ gan, viêm đại tràng, viêm tai xương chũm, các bệnh về thận…
  • Có thuyết cho rằng do rối loạn thần kinh vận mạch, rối loạn chức năng thận, tiêu hóa nhưng chưa được chứng minh.

Dị ứng nguyên:

  • Các thuốc hay gây phản ứng
  • Hóa chất gây bệnh do nghề nghiệp: xi măng, thuốc nhuộm, nguyên liệu làm cao su, sơn xe, dầu mỡ, than đá, phân hóa học, thuốc sâu, acit, kiềm ,…
  • Các sản phẩm vi sinh có cơ chế dị ứng: vi khuẩn, nấm, siêu vi.
  • Yếu tố vật lý: ánh sáng, độ ẩm, sự cọ sát, gãi và các tổn thương khác.
  • Quần áo, đồ dùng, giày dép cao su, nylon, khăn len, bút máy, phấn sáp, kem bôi mặt, thuốc nhuộm tóc.
  • Một số cây như: sơn, cúc tần, rau đay, tía tô dại, cỏ hoang.
  • Thức ăn: đặc biệt là các loài tôm, cua, nhộng.

Các yếu tố làm cho người ta có nguy cơ mắc bệnh này càng cao:

  • Lịch sử cá nhân hoặc gia đình đã từng mắc bệnh chàm, dị ứng, sốt cao hay hen suyễn
  • Là một nhân viên chăm sóc sức khoẻ, có liên quan đến viêm da tay
  • Sống ở khu vực thành thị
  • Có chứng rối loạn hành vi (ADHD)
  • Da nhạy cảm, dễ bị dị ứng, ví dụ dị ứng với hóa chất, kim loại…

3. Các dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh chàm (eczema)

Ngứa là triệu chứng cơ bản của bệnh chàm. Đây là triệu chứng cơ bản của bệnh chàm, chúng xuất hiện ngay từ thời kỳ đỏ da cho đến cuối giai đoạn. Cường độ rất dữ dội, có thể dẫn đến rối loạn giấc ngủ của bệnh nhân.

Một số triệu chứng thường gặp là:

Bệnh chàm (Eczema) không phải là một bệnh truyền nhiễm.

  • Da khô
  • Ngứa, đặc biệt ngứa nhiều về đêm
  • Những mảng da có màu đỏ hay xám nâu thường gặp ở bàn tay, bàn chân, đầu gối, cổ tay, cổ, phần trên ngực, mi mắt và bên trong nếp gấp khuỷu tay và đầu gối, còn ở trẻ sơ sinh thường xuất hiện ở mặt và da đầu
  • Những mụn nước nhỏ, nổi gồ lên mặt da, có thể rỉ dịch và đóng mày nếu bạn gãi hay cào xước da
  • Da trở nên dày hơn, nứt rạn và đóng vảy nhiều
  • Dễ trầy da, da trở nên nhạy cảm và sưng phù khi gãi ngứa

Bệnh chàm thường bắt đầu xuất hiện trước 5 tuổi và có thể kéo dài đến khi trưởng thành. Với một số người, bệnh bùng phát thành từng đợt có chu kì và sau đó sẽ hết hẳn, không có triệu chứng gì trong vài năm.

Triệu chứng ở trẻ sơ sinh dưới 2 tuổi:

  • Sốt thường xuất hiện trên da đầu và má.
  • Sốt thường bong bóng trước khi rò rỉ dịch.
  • Phát ban có thể gây ngứa. Điều này có thể cản trở việc ngủ. Xoa và xước liên tục có thể dẫn đến nhiễm trùng da.

Triệu chứng ở tuổi dậy thì:

Phát ban thường xuất hiện phía sau nếp gấp của khuỷu tay hoặc đầu gối.

Chúng cũng phổ biến ở cổ, cổ tay, mắt cá chân, và nếp gấp giữa mông và chân.

Theo thời gian, các triệu chứng sau đây có thể xảy ra:

  • Phát ban có thể trở nên gập ghềnh.
  • Răng có thể làm sáng hoặc tối màu.
  • Phát ban có thể dày lên trong một quá trình được gọi là rầy cỏ.
  • Phát ban sau đó có thể phát triển thành mạch và ngứa vĩnh viễn

Triệu chứng ở người lớn:

  • Phát ban thường xuất hiện ở nếp nhăn hoặc đầu gối hoặc cổ của cổ.
  • Phát ban bao phủ phần lớn cơ thể.
  • Phát ban có thể đặc biệt nổi bật trên cổ, mặt, và quanh mắt.
  • Răng có thể gây ra làn da rất khô.
  • Phát ban có thể vĩnh viễn ngứa.
  • Sưng tấy ở người trưởng thành có thể vảy nhiều hơn những trường hợp xảy ra ở trẻ em.
  • Phát ban có thể dẫn đến nhiễm trùng da.
  • Người lớn bị viêm da dị ứng khi còn nhỏ nhưng không còn gặp tình trạng này nữa thì có thể có làn da bị khô hoặc dễ bị kích thích, chàm eczema tay và các vấn đề về mắt.

4. Các yếu tố làm trầm trọng thêm bệnh chàm đó là:

Hầu hết những người bị chàm cũng có vi khuẩn Staphylococcus aureus trên da của họ.

Các vi khuẩn staph nhân lên nhanh chóng khi rào cản da bị vỡ và chất lỏng có mặt trên da.

Điều này lần lượt có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

  • Da khô, có thể là kết quả của việc tắm nước nóng trong thời gian dài
  • Cào, gãi quá mạnh, gây tổn thương da
  • Vi khuẩn và vi rút
  • Stress
  • Ra nhiều mồ hôi
  • Thay đổi nhiệt độ và độ ẩm
  • Tiếp xúc với chất tẩy rửa, xà phòng
  • Tiếp xúc với len từ quần áo, chăn hoặc thảm…
  • Tiếp xúc bụi và phấn hoa
  • Khói thuốc lá và không khí ô nhiễm
  • Ăn trứng, sữa, đậu phộng, đậu nành, cá, lúa mì ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
  • Thỉnh thoảng, những thứ bám bụi chẳng hạn như gối lông, chăn bông, nệm, thảm và màn cửa có thể làm tình trạng trở nên tồi tệ hơn.